فاکتور الکترونیکی امارات یعنی فاکتوری که به‌صورت دادهی ساختاریافته از طریق یک ارائهدهندهی خدمات مجاز (ASP) ارسال و دریافت میشود و به Federal Tax Authority هم گزارش میشود. PDF، ایمیل یا اسکن فاکتور دیگر کافی نخواهد بود. شرکت‌هایی که درآمد سالانه‌شان ۵۰ میلیون درهم یا بیشتر است باید تا ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ ASP انتخاب کنند و از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرا را شروع کنند؛ بقیه‌ی کسب‌وکارها مهلت دارند تا ۳۱ مارس ۲۰۲۷ ASP انتخاب کنند و از ۱ جولای ۲۰۲۷ اجرا کنند.
این مقاله درباره‌ی فاکتور الکترونیکی امارات بر اساس اطلاعیه‌های وزارت دارایی امارات نوشته شده و می‌گوید قاعده چیست، جریمه چقدر است و یک صاحب کسبوکار کوچک عملاً از امروز باید چه کاری انجام دهد.
تاریخ بررسی منابع: ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶. صفحهی FTA هم تأکید میکند تنها منبع رسمی اطلاعات فاکتور الکترونیکی پورتال وزارت دارایی است؛ متن‌های انگلیسی ترجمه‌ی غیررسمی‌اند و متن رسمی تصمیمهای وزارتی مرجع است.
فهرست مطالب
- فاکتور الکترونیکی امارات دقیقاً چیست؟
- مهلت فاکتور الکترونیکی امارات: کدام گروه چه زمانی باید آماده باشد؟
- ASP در فاکتور الکترونیکی امارات چیست و چطور انتخابش کنیم؟
- جریمهی رعایت‌نکردن فاکتور الکترونیکی امارات چقدر است؟
- برنامه‌ی هفت‌مرحله‌ای آماده‌شدن برای فاکتور الکترونیکی امارات
- نظر من درباره‌ی فاکتور الکترونیکی امارات: چرا منتظر ۲۰۲۷ نمی‌نشینم
- سؤالات متداول
فاکتور الکترونیکی امارات دقیقاً چیست؟
طبق صفحهی FTA، فاکتور الکترونیکی «دادهی ساختاریافته‌ی فاکتور» است که به‌صورت الکترونیکی صادر و مبادله میشود و به‌صورت الکترونیکی به FTA گزارش میشود. همان صفحه صریح می‌گوید فرمت‌های غیرساختاریافته، یعنی PDF، فایل Word، تصویر، اسکن و ایمیل، فاکتور الکترونیکی حساب نمیشوند. بنابراین اگر امروز فاکتور را با Word یا یک قالب PDF می‌سازید و ایمیل می‌کنید، این روش برای مشمولان سیستم کنار می‌رود.
چند نکته از اطلاعیهی وزارت دارایی درباره‌ی دو تصمیم وزارتی (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵):
- سیستم برای معاملات B2B و B2G است، به‌جز مواردی که استثنا تعیین شده است. فهرست استثناها در متن تصمیمها آمده و من آن را در اطلاعیه‌ها نیافتم؛ حتماً با حسابدارتان بررسی کنید.
- برای هر معامله‌ی تجاری باید فاکتور الکترونیکی صادر و ارسال شود. برای لغو، کاهش مبلغ، بازپرداخت کامل یا جزئی و اصلاح خطای اداری یا عددی، یادداشت اعتبار الکترونیکی لازم است.
- خریدار هم درگیر است: گیرنده باید همه‌ی فاکتورها و یادداشت‌های اعتبار را از طریق همین سیستم پردازش کند.
- شرکت‌هایی که مشمول نیستند هم می‌توانند داوطلبانه از سیستم استفاده کنند.
پایه‌ی قانونی هم از اکتبر ۲۰۲۴ گذاشته شد. وزارت دارایی اعلام کرد فرمان‌قانون فدرال شماره‌ی ۱۶ و ۱۷ سال ۲۰۲۴ تعریف «فاکتور مالیاتی» و «یادداشت اعتبار مالیاتی» را به نسخه‌ی الکترونیکی گسترش داده‌اند و بازپرداخت VAT، در موارد مشمول، به رعایت الزامات فاکتور الکترونیکی بستگی پیدا میکند. این یعنی موضوع فقط فنی نیست و به نقدینگی هم ربط دارد.
مهلت‌ها: کدام گروه چه زمانی باید آماده باشد؟
معیار تقسیم‌بندی درآمد سالانه است و عدد آن ۵۰ میلیون درهم است، نه سقف ۳ میلیون درهمی معافیت کسبوکار کوچک در مالیات شرکتی. این دو را با هم اشتباه نگیرید؛ درباره‌ی دومی در مقاله‌ی معافیت کسبوکار کوچک مالیات امارات نوشته‌ام.
| گروه | مهلت انتخاب ASP | شروع اجرای اجباری |
|---|---|---|
| کسبوکار با درآمد سالانه ۵۰ میلیون درهم یا بیشتر | ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ (قبلاً ۳۱ جولای ۲۰۲۶ بود) | ۱ ژانویه ۲۰۲۷ |
| کسبوکار با درآمد سالانه کمتر از ۵۰ میلیون درهم | ۳۱ مارس ۲۰۲۷ | ۱ جولای ۲۰۲۷ |
| نهادهای دولتیِ مشمول | ۳۱ مارس ۲۰۲۷ | ۱ اکتبر ۲۰۲۷ |
مهلت گروه اول تغییر کرد: وزارت دارایی در اطلاعیهی ۱۰ مه ۲۰۲۶ مهلت انتخاب ASP برای کسبوکارهای با درآمد بیش از ۵۰ میلیون درهم را از ۳۱ جولای به ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ برد، ولی تاریخ شروع اجرا، یعنی ۱ ژانویه ۲۰۲۷، همان ماند. آن اطلاعیه درباره‌ی تغییر مهلت گروه‌های کوچک‌تر چیزی نمی‌گوید. تاریخ‌های ۳۱ مارس و ۱ جولای ۲۰۲۷ از اطلاعیهی سپتامبر ۲۰۲۵ آمده است؛ آخرین وضعیت را همیشه از پورتال وزارت دارایی بگیرید.
مرحله‌ی آزمایشی هم از ۱ جولای ۲۰۲۶ شروع شده است. وزارت دارایی در اطلاعیهی ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ از شروع پایلوت با مشارکت ASPها خبر داد و کسب‌وکارها را به انتخاب ASP، بستن قرارداد و ثبت در EmaraTax تشویق کرد. در اطلاعیهی ۲۱ آوریل ۲۰۲۶ هم آمده بود که کسب‌وکارها از طریق EmaraTax می‌توانند ASP مورد تأیید وزارت دارایی را انتخاب کنند و «گوشه‌ی پنجم» که گزارش مالیاتی است پیش از پایلوت ژوئیه فعال میشود.
ASP چیست و چطور انتخابش کنیم؟
ASP یا Accredited Service Provider شرکتی است که وزارت دارایی آن را تأیید کرده و فاکتورهای شما را در قالب استاندارد می‌فرستد و دریافت میکند. هم صادرکننده و هم گیرنده باید یک ASP داشته باشند و تعهدات خود را از طریق آن انجام دهند. سیستم بر پایه‌ی استاندارد OpenPeppol ساخته شده است.
طبق صفحهی اعتباردهی ارائه‌دهندگان، یک ASP باید دست‌کم دو سال تجربه‌ی راه‌اندازی و مدیریت سیستم فاکتور الکترونیکی داشته باشد، ارائهدهندهی فعال و دارای گواهی Peppol باشد و آزمون‌های انطباق OpenPeppol را گذرانده باشد. وزارت دارایی در اطلاعیهی مه ۲۰۲۶ از تأیید ۳۲ ارائهدهنده و در جریان بودن اعتباردهی تعداد قابل‌توجهی دیگر خبر داد. فهرست بهروز را فقط از وزارت دارایی بگیرید؛ تعداد امروز ممکن است فرق کند.
برای انتخاب، این پنج سؤال را از هر ASP بپرسید:
- آیا نرم‌افزار حسابداری فعلی ما (مثلاً Zoho، QuickBooks یا Odoo) را مستقیم وصل میکند، یا باید نرم‌افزار را عوض کنیم؟
- هزینه به‌ازای هر فاکتور است یا اشتراک ماهانه، و تعداد فاکتورهای ما در کدام پله قرار می‌گیرد؟
- اگر سیستم از کار بیفتد، پشتیبانی چه زمانی پاسخ می‌دهد؟ جریمهی اطلاع‌ندادن خرابی به FTA روزانه است.
- نسخه‌ی آرشیو فاکتورها کجا نگه داشته میشود و چطور می‌توانیم آن را برای حسابرسی بگیریم؟
- برای مشتریان خارج از امارات یا فاکتورهای ارزی چه کاری لازم است؟
جریمهی رعایت‌نکردن فاکتور الکترونیکی چقدر است؟
جریمه‌ها را قرارداد کابینه به شماره‌ی ۱۰۶ سال ۲۰۲۵ تعیین کرده است. اطلاعیهی ۸ دسامبر ۲۰۲۵ وزارت دارایی این ارقام را می‌دهد:
| تخلف | جریمهی اداری |
|---|---|
| اجرا نکردن سیستم یا انتخاب نکردن ASP در مهلت | ۵٬۰۰۰ درهم در ماه |
| هر فاکتور الکترونیکی که بهموقع صادر یا ارسال نشود | ۱۰۰ درهم (سقف ۵٬۰۰۰ درهم در ماه) |
| هر یادداشت اعتبار (credit note) الکترونیکی که بهموقع صادر یا ارسال نشود | ۱۰۰ درهم (سقف ۵٬۰۰۰ درهم در ماه) |
| اطلاع ندادن خرابی سیستم به FTA در مهلت | ۱٬۰۰۰ درهم برای هر روز تأخیر |
| اطلاع ندادن تغییر اطلاعات ثبت‌شده به ASP در مهلت | ۱٬۰۰۰ درهم برای هر روز تأخیر |
این جریمه‌ها برای نهادهایی است که الزام دارند سیستم را اجرا کنند. کسانی که داوطلبانه از سیستم استفاده می‌کنند مشمول این جریمه‌ها نیستند و تا زمانی که مشمول اجباری نشده‌اند جریمه نمیشوند. به‌عنوان تحلیل: جریمهی ثابت ۵٬۰۰۰ درهمی ماهانه برای یک شرکت کوچک به‌تنهایی در برابر هزینه‌ی یک ASP سنگین است؛ پس تأخیر در انتخاب ASP ارزان‌ترین کار نیست.
برنامه‌ی هفت‌مرحله‌ای برای کسبوکار کوچک
اگر درآمد سالانه‌ی شرکتتان زیر ۵۰ میلیون درهم است، تاریخ‌ها فعلاً ۳۱ مارس و ۱ جولای ۲۰۲۷ است. این برنامه را از امروز میشود شروع کرد و هنوز چیزی برای عجله‌ی بی‌جا وجود ندارد:
- گروه خودتان را مشخص کنید. درآمد سالانه را با حسابدار روشن کنید. معیار دقیق محاسبه‌ی «درآمد سالانه» را از متن تصمیم وزارتی یا حسابدار بگیرید؛ در اطلاعیه‌ها پیدا نکردم.
- مشمول بودن را بررسی کنید. معامله‌های شما B2B یا B2G است یا فروش به مصرف‌کننده؟ تکلیف هر نوع معامله را با فهرست استثناها در متن تصمیمها تطبیق دهید. اگر شرکتتان در فری‌زون است، در اطلاعیه‌ها معافیت جدایی برای فری‌زون ندیدم؛ این را هم صریح با حسابدار تأیید کنید.
- فرایند فاکتورسازی را روی کاغذ بیاورید. چه کسی فاکتور می‌سازد، با چه نرم‌افزاری، با چه شماره‌گذاری و چه کسی یادداشت اعتبار صادر میکند؟ این همان سندی است که ASP از شما می‌خواهد.
- داده‌های مشتری و تأمین‌کننده را تمیز کنید. فاکتور ساختاریافته با اطلاعات ناقص رد میشود. نام قانونی، TRN و آدرس طرف‌های اصلی را از حالا یکدست کنید. اگر هنوز ثبت‌نام VAT نکرده‌اید، مقاله‌ی ثبت‌نام VAT در امارات را ببینید.
- ASP را مقایسه و انتخاب کنید. با سؤال‌های بخش قبل و از فهرست وزارت دارایی. بعد از قرارداد، ثبت و انتخاب ASP را از طریق EmaraTax انجام دهید.
- یک ماه آزمایشی داخلی بگذارید. چند فاکتور واقعی را موازی با روش فعلی از مسیر جدید بفرستید و یادداشت اعتبار را هم امتحان کنید.
- آرشیو و حسابداری را هماهنگ کنید. وزارت دارایی تأکید کرده مشمولان باید دادهی فاکتور را برای رعایت استانداردهای نگهداری سوابق آرشیو کنند. اگر حسابداری برون‌سپاری شده است، راهنمای حسابداری شرکت در دبی نشان می‌دهد چه سوابقی را و چقدر باید نگه دارید.
نظر من: چرا منتظر ۲۰۲۷ نمی‌نشینم
این بخش تحلیل و نظر است، نه حکم قانونی.
اگر درآمد شرکت زیر ۵۰ میلیون درهم است، از نظر قانونی می‌توانید تا مارس ۲۰۲۷ صبر کنید. ولی من این کار را برای یک شرکت فعال توصیه نمی‌کنم، به دو دلیل. اول، سیستم دو طرف دارد. وقتی شرکت‌های بزرگ از ژانویه ۲۰۲۷ فاکتور دریافت و ارسال را از مسیر ASP انجام می‌دهند، تأمین‌کننده‌ی کوچکی که هنوز با PDF کار میکند ممکن است مشتری بزرگ را به فرایند اضافی بیندازد. اینکه این فشار در عمل چطور اعمال میشود را در منابع رسمی پیدا نکردم؛ پیش‌بینی من است و باید با ASP یا حسابدارتان روشنش کنید. دوم، ASPها نزدیک مهلت شلوغ می‌شوند و اگر انتخاب و راه‌اندازی به ماه آخر برسد، دیگر فرصت آزمایش ندارید.
از طرف دیگر، اگر کسبوکار شما فقط چند فاکتور در ماه می‌دهد و مشتری‌هایتان مصرف‌کننده‌اند، بعید است این بحث اولویت اول شما باشد. اینجا قاعده‌ی من ساده است: ابتدا مشمول‌بودن را روشن کنید، بعد هزینه‌ی ASP را با جریمهی ماهانه مقایسه کنید.
اگر نمی‌دانید فاکتور الکترونیکی امارات با ساختار و رشد کسب‌وکارتان چه نسبتی دارد، مشاوره‌ی توسعه‌ی کسبوکار در دبی را ببینید یا وضعیتتان را از صفحهی تماس بفرستید. اگر مشتریان شما شرکت‌های بزرگ‌اند و فرایند فروش B2B دارید، مقاله‌ی لید جنریشن B2B در امارات هم کنار این موضوع کمک میکند.
این مقاله مشاوره‌ی حقوقی، مالیاتی یا حسابداری نیست. تاریخ‌ها و مبلغ جریمه‌ها ممکن است تغییر کنند؛ پیش از اقدام آخرین وضعیت را از پورتال وزارت دارایی و FTA بگیرید و با حسابدار یا مشاور مالیاتی تأیید کنید.
سؤالات متداول
فاکتور الکترونیکی در امارات از چه زمانی اجباری میشود؟
طبق تصمیمهای وزارتی ۲۰۲۵ و اطلاعیهی اصلاحی ۱۰ مه ۲۰۲۶: برای کسبوکارهای با درآمد ۵۰ میلیون درهم یا بیشتر از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ و برای کسبوکارهای کمتر از ۵۰ میلیون درهم از ۱ جولای ۲۰۲۷. نهادهای دولتی مشمول از ۱ اکتبر ۲۰۲۷.
آیا ارسال PDF یا ایمیل فاکتور بعد از اجباری شدن کافی است؟
خیر. طبق صفحهی FTA، PDF، Word، تصویر، اسکن و ایمیل فاکتور الکترونیکی حساب نمیشوند. فاکتور باید دادهی ساختاریافته باشد و از طریق ASP ارسال شود.
ASP چیست و چند ارائهدهندهی تأییدشده وجود دارد؟
ASP ارائهدهندهی خدمات مورد تأیید وزارت دارایی است که فاکتور الکترونیکی را ارسال و دریافت میکند. وزارت دارایی در ۱۰ مه ۲۰۲۶ از تأیید ۳۲ ارائهدهنده خبر داد و گفت تعداد دیگری در مراحل پایانی اعتباردهی هستند. فهرست بهروز را از وزارت دارایی بگیرید.
جریمهی انتخاب نکردن ASP چقدر است؟
طبق قرارداد کابینهی ۱۰۶ سال ۲۰۲۵، اجرا نکردن سیستم یا انتخاب نکردن ASP در مهلت ۵٬۰۰۰ درهم در ماه جریمه دارد. هر فاکتور یا یادداشت اعتبار بهموقع ارسالنشده ۱۰۰ درهم است، با سقف ۵٬۰۰۰ درهم در ماه.
آیا کسبوکار کوچک هم باید فاکتور الکترونیکی صادر کند؟
بله، اگر مشمول سیستم باشد. کسبوکارهای با درآمد کمتر از ۵۰ میلیون درهم فقط مهلت دیرتری دارند: انتخاب ASP تا ۳۱ مارس ۲۰۲۷ و اجرا از ۱ جولای ۲۰۲۷. مشمول بودن هر معامله را با فهرست استثناها در متن تصمیمها و حسابدار بررسی کنید.
