اگر بانک، مرجع مالیاتی یک کشور دیگر یا شریک خارجی‌تان از شما «اثبات اقامت مالیاتی در امارات» خواسته، سند مورد نظر گواهی اقامت مالیاتی امارات است؛ یعنی Tax Residency Certificate یا TRC که سازمان مالیات فدرال (FTA) صادر میکند. این مقاله می‌گوید چه کسی شرایطش را دارد، چه مدارکی لازم است، چقدر هزینه دارد و کجا به کار می‌آید.
تاریخ بررسی منابع: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۶). اعداد این مقاله را از «راهنمای رویه‌های مالیاتی: اقامت مالیاتی و گواهی اقامت مالیاتی» FTA (نسخهی ۱۸ اکتبر ۲۰۲۴) خوانده‌ام. در متن، «واقعیت» یعنی از همین منبع رسمی آمده و «تحلیل» برداشت خودم است. این مقاله مشاوره‌ی حقوقی یا مالیاتی نیست؛ پیش از ثبت درخواست، مبلغ‌ها و مدارک را در EmaraTax دوباره ببینید.
فهرست مطالب
گواهی اقامت مالیاتی امارات چیست و با ویزای اقامت چه فرقی دارد؟
طبق راهنمای FTA، این گواهی سندی است که سازمان مالیات فدرال صادر میکند و ثابت میکند فرد یا شرکت، «Tax Resident» امارات است. FTA آن را هم برای معاهده‌های اجتناب از مالیات مضاعف (DTA) و هم برای مقاصد دیگر صادر میکند.
ویزای اقامت و اقامت مالیاتی یکی نیستند. ویزا حق ماندن در کشور است. اقامت مالیاتی یعنی از نگاه قانون مالیاتی، امارات محل اقامت شما حساب میشود.
خیلی از کارآفرین‌ها فکر می‌کنند داشتن Emirates ID خودکار یعنی اقامت مالیاتی. این درست نیست. FTA باید ببیند معیارهای اقامت مالیاتی را واقعاً دارید؛ ویزا فقط بخشی از مدارک است.
شرایط دریافت گواهی اقامت مالیاتی امارات: چه کسی واجد شرایط است؟
FTA گواهی را فقط وقتی صادر میکند که متقاضی معیارهای «اقامت مالیاتی» را داشته باشد. معیارها برای فرد و شرکت فرق دارند.
فرد حقیقی: سه راه برای اثبات اقامت
- آزمون ۱۸۳ روز: حضور فیزیکی در امارات به مدت ۱۸۳ روز یا بیشتر در یک دورهی پیوسته‌ی ۱۲ ماهه. روزها لازم نیست پشت‌سرهم باشند و هر بخش از یک روز، حتی کوتاه، یک روز کامل حساب میشود. اینکه در آن روزها چه کاری کردهاید مهم نیست.
- آزمون ۹۰ روز: حضور حداقل ۹۰ روز، به‌شرط حق قانونی اقامت (تابعیت امارات یا یکی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، یا اقامت معتبر امارات) و داشتن محل سکونت دائم یا شغل/کسب‌وکار در امارات.
- مرکز منافع مالی و شخصی: محل سکونت معمول یا اصلی و مرکز منافع مالی و شخصی فرد در امارات باشد.
برای بیشتر کارآفرینانی که رفت‌وآمد زیادی دارند، شمردن روزها اولین کار است. پیش از درخواست، گزارش ورود و خروج را بگیرید و جمع روزها را خودتان حساب کنید؛ مرز ۱۸۳ روز را حدسی نگذارید.
شرکت: ثبت‌شده‌ی امارات یا اداره‌شده از امارات
شرکتی که در امارات ثبت یا تشکیل شده، از نگاه راهنمای FTA اقامت مالیاتی دارد. شرکت‌های اداره‌شده و کنترل‌شده از امارات (effective management and control) هم می‌توانند مشمول شوند. شرکت تازه‌تأسیسی که هنوز اظهارنامهی مالیات شرکتی نداده، باید ۱۲ ماه از تأسیسش گذشته باشد تا بتواند درخواست بدهد.
اگر شرکت دارید و می‌خواهید بدانید مالیات شرکتی در فری‌زون و مین‌لند چه فرقی دارد، مالیات شرکتی امارات و انتخاب فری‌زون یا مین‌لند را بخوانید. اگر شرکت کوچکی هستید، معافیت کسب‌وکار کوچک مالیات امارات هم به‌صورت جدا بررسی میشود.
مدارک گواهی اقامت مالیاتی امارات برای فرد و شرکت
FTA میتواند هر مدرک اضافه‌ای را که لازم بداند بخواهد. جدول زیر، فهرست «معمولاً لازم» راهنمای FTA برای مقاصدی غیر از DTA است.
| متقاضی | مدارک معمول |
|---|---|
| فرد با ۱۸۳ روز یا بیشتر حضور | Emirates ID و ویزای اقامت، یا کپی پاسپورت و گزارش ورود و خروج از اداره‌ی هویت و تابعیت (ICP) یا نهاد دولتی صلاحیت‌دار |
| فرد با ۹۰ تا ۱۸۲ روز حضور | همان مدارک هویتی، به‌علاوه‌ی اثبات شغل یا کسب‌وکار (گواهی حقوق، مدرک درآمد) یا اثبات محل سکونت دائم (قرارداد اجاره‌ی تأییدشده، یا سند مالکیت همراه قبض آب/برق/گاز به نام فرد) |
| فرد با مرکز منافع در امارات | مدارک هویتی، توضیح مکتوب درباره‌ی منافع مالی و شخصی با مدارک پشتیبان، اثبات محل سکونت اصلی و در صورت وجود، اثبات منبع درآمد |
| شرکت | پروانه‌ی کسب‌وکار و قرارداد اجاره، شماره‌ی TRN مالیات شرکتی (در صورت وجود)، گواهی تأسیس، اساس‌نامه‌ی تأییدشده، مشخصات امضاکننده‌ی مجاز با مدرک اختیار او و در صورت لزوم، اثبات مدیریت و کنترل مؤثر در امارات |
خطر اصلی ناسازگاری مدارک است، نه کمبود آن‌ها. اسم، نشانی و تاریخ‌ها در پروانه، اجاره و Emirates ID باید با هم بخواند.
مراحل درخواست گواهی اقامت مالیاتی امارات در EmaraTax
درخواست آنلاین و از طریق پورتال EmaraTax ثبت میشود. مراحل راهنمای FTA خلاصه‌شده:
- وارد EmaraTax شوید یا حساب بسازید.
- از «other services» گزینه‌ی «Tax Residency Certificate» را انتخاب کنید.
- TRN مالیات شرکتی خود را انتخاب کنید. اگر ندارید، گزینه‌ی «No TRN» را بزنید.
- نوع گواهی را مشخص کنید: برای DTA (با انتخاب کشور مقابل) یا مقاصد دیگر.
- فیلدها را کامل و مدارک را بارگذاری کنید. اینجا می‌توانید نسخهی چاپی یا مهر روی فرم خارجی هم بخواهید.
- هزینهی ثبت درخواست را بپردازید و درخواست را ارسال کنید.
- پس از تأیید FTA، هزینهی صدور را بپردازید و گواهی را دانلود کنید؛ نسخهی دیجیتال به ایمیل ثبت‌شده هم می‌رسد.
گواهی فقط برای دورهای که انتخاب کردهاید معتبر است: یک دورهی مالیاتی (سال مالی) یا هر دورهی ۱۲ ماهه. دورهی آینده ممکن نیست و بیش از ۱۲ ماه هم نمیشود. فرد حقیقی به‌محض داشتن معیارها میتواند درخواست بدهد؛ شرکت برای دورهی جاری باید حداقل سه ماه از دوره گذشته باشد.
هزینه و زمان صدور گواهی اقامت مالیاتی امارات
هزینه‌ها بر اساس مصوبه‌ی هیئت وزیران شماره‌ی ۶۵ سال ۲۰۲۰ است. هزینهی ثبت درخواست ۵۰ درهم و برگشتناپذیر است. پس از تأیید، هزینهی صدور گواهی الکترونیک این است:
| نوع متقاضی | هزینهی صدور |
|---|---|
| ثبت‌شده در FTA (دارای TRN مالیات شرکتی) | ۵۰۰ درهم |
| فرد حقیقی بدون TRN | ۱٬۰۰۰ درهم |
| شرکت (شخص حقوقی) بدون TRN | ۱٬۷۵۰ درهم |
برای هر نسخهی چاپی، ۲۵۰ درهم اضافه میشود. نسخهی چاپی فقط به نشانی‌های داخل امارات ارسال میشود.
FTA معمولاً ظرف ۱۰ روز کاری پاسخ میدهد؛ پاسخ میتواند تأیید، رد یا درخواست اطلاعات بیشتر باشد. برای پاسخ به درخواست اطلاعات ۳۰ روز کاری فرصت دارید. هزینهی صدور را هم باید ظرف ۳۰ روز کاری بپردازید، وگرنه درخواست ممکن است لغو شود و باید دوباره درخواست بدهید و هزینهی ثبت را مجدد بپردازید.
نظر: اگر TRN مالیات شرکتی دارید، حتماً آن را انتخاب کنید؛ هم هزینه کمتر میشود و هم اطلاعات خودکار پر میشود. اگر هنوز ثبت‌نام مالیات شرکتی را انجام نداده‌اید، ثبت UBO در امارات یکی دیگر از الزام‌هایی است که ارزش دارد هم‌زمان بررسی کنید.
کاربرد گواهی اقامت مالیاتی امارات در معاهده‌ی اجتناب از مالیات مضاعف
مهم‌ترین کاربرد گواهی، استفاده از مزایای معاهده‌ی اجتناب از مالیات مضاعف است. این معاهده‌ها بین دو کشور بسته می‌شوند تا یک درآمد دو بار مالیات نشود. برای استفاده از آن، کشور مقابل معمولاً میخواهد ثابت کنید ساکن امارات هستید.
هنگام درخواست، اول کشور مقابل را انتخاب می‌کنید و گواهی با ذکر همان معاهده صادر میشود. طبق راهنمای FTA، کشورها عموماً باید گواهی FTA را به‌عنوان مدرک اقامت بپذیرند. بعضی کشورها فرم خودشان را دارند؛ FTA به درخواست شما این فرم را مهر و امضا میکند. فرم باید انگلیسی یا عربی باشد و همان دورهی ۱۲ ماهه‌ی گواهی را پوشش دهد.
پیش از پرداخت هزینه، از طرف مقابل (بانک، شریک یا مرجع مالیاتی) بپرسید دقیقاً چه چیزی می‌خواهند: گواهی استاندارد، گواهی با نام معاهده، یا فرم اختصاصی. این یک سؤال، یک دور رفت‌وبرگشت را حذف میکند.
اگر برنامه‌تان ساختار سرمایه‌گذاری یا ملک در امارات است، با مشاوره سرمایه‌گذاری در دبی هم می‌توانید نقش اقامت مالیاتی را در برنامه‌تان بسنجید.
۵ اشتباه رایج در درخواست گواهی اقامت مالیاتی امارات
این فهرست از قواعد راهنمای FTA درآمده، نه از آمار.
- درخواست برای دورهی آینده. FTA برای دورهای که شروع نشده گواهی نمی‌دهد.
- شرکت تازهتأسیس. شرکتی که هنوز اظهارنامهی مالیات شرکتی نداده، باید ۱۲ ماه از تأسیسش گذشته باشد.
- اتکا فقط به ویزا. بدون شمردن روزهای حضور یا اثبات سکونت و شغل، درخواست رد یا معلق میشود.
- ناسازگاری مدارک. نام و نشانی در اجاره، پروانه و Emirates ID باید یکی باشد.
- دیر پرداختن هزینهی صدور. بعد از ۳۰ روز کاری ممکن است درخواست لغو شود.
اگر نمی‌دانید شرکت و ساختار شما اصلاً برای گرفتن این گواهی آماده است یا نه، مشاوره توسعه کسب‌وکار در دبی نقطه‌ی شروع خوبی است. اگر در حال بررسی اقامت از مسیر شرکت هستید، اقامت دبی با ثبت شرکت را هم ببینید.
سؤال‌های پرتکرار
گواهی اقامت مالیاتی امارات را چه کسی صادر میکند؟
سازمان مالیات فدرال امارات (FTA) آن را صادر میکند. درخواست آنلاین و از طریق پورتال EmaraTax ثبت میشود. هر فرد حقیقی یا شرکتی که معیارهای اقامت مالیاتی را دارد، میتواند درخواست بدهد.
برای گواهی اقامت مالیاتی باید ۱۸۳ روز در امارات بمانم؟
یک راه، ۱۸۳ روز حضور در یک دورهی ۱۲ ماهه است. راه دیگر، حداقل ۹۰ روز حضور همراه با اقامت معتبر و محل سکونت دائم یا شغل در امارات است. راه سوم، داشتن مرکز منافع مالی و شخصی در امارات است.
هزینهی گواهی اقامت مالیاتی امارات چقدر است؟
ثبت درخواست ۵۰ درهم و برگشتناپذیر است. هزینهی صدور برای دارندهی TRN مالیات شرکتی ۵۰۰ درهم، برای فرد بدون TRN ۱٬۰۰۰ درهم و برای شرکت بدون TRN ۱٬۷۵۰ درهم است. نسخهی چاپی ۲۵۰ درهم اضافه دارد.
گواهی اقامت مالیاتی چقدر طول میکشد؟
FTA بهطور معمول ظرف ۱۰ روز کاری پس از دریافت درخواست کامل پاسخ میدهد. پاسخ میتواند تأیید، رد یا درخواست اطلاعات بیشتر باشد. نسخهی چاپی پس از پرداخت هزینه، معمولاً ۵ روز کاری دیگر زمان میبرد.
آیا شرکت تازهتأسیس میتواند گواهی اقامت مالیاتی بگیرد؟
شرکتی که هنوز اظهارنامهی مالیات شرکتی نداده، باید ۱۲ ماه از تأسیسش گذشته باشد. شرکتی که دورهی جاری را میخواهد نیز حداقل سه ماه از آن دوره گذشته باشد. بدون این شرطها، درخواست در FTA بررسی نمیشود.
گواهی اقامت مالیاتی تا کی معتبر است؟
گواهی فقط برای دورهای که در درخواست انتخاب کردهاید معتبر است: یک دورهی مالیاتی یا یک دورهی ۱۲ ماهه، نه بیشتر. FTA هم میتواند اگر اطلاعات نادرست باشد یا شرایط عوض شود، گواهی را پس بگیرد.
گام بعدی
گواهی اقامت مالیاتی ساده به نظر می‌رسد، اما جزئیات مدارک و انتخاب دوره میتواند درخواست را به تأخیر بیندازد. اگر می‌خواهید قبل از ثبت درخواست مطمئن شوید شرکت و وضعیت اقامتتان آماده است، با تیم مشاوره‌ی ما صحبت کنید؛ مسیر را با هم می‌سنجیم و پیش از پرداخت هزینه، ایرادهای احتمالی را می‌بینیم.
