ثبتنام VAT فقط شروع کار است. از همان روز، هر دورهی مالیاتی یک اظهارنامه VAT باید به سازمان مالیات فدرال امارات (FTA) برسد، حتی اگر فروشی نداشته باشید. دیر رسیدن اظهارنامه یا دیر رسیدن پول، جریمهی خودکار میسازد و اشتباه در یک خانهی فرم ممکن است همان جریمه را با تأخیر به سراغ شما بفرستد.
در این راهنما میبینید اظهارنامه VAT در امارات چه چیزی است، مهلتش از کجا حساب میشود، مراحل ارسال در EmaraTax چیست، هر خانهی فرم VAT 201 چه عددی میخواهد و جریمهها طبق متن رسمی چقدر است. اگر هنوز ثبتنام نکردهاید، اول ثبتنام VAT در امارات را بخوانید.
فهرست مطالب
اظهارنامه VAT در امارات چیست و چه کسی باید آن را بدهد؟
طبق توضیح پورتال دولت امارات (u.ae)، هر شخص مشمول مالیات که برای VAT ثبتنام کرده باید در پایان هر دورهی مالیاتی اظهارنامه VAT بدهد. این فرم خلاصهی فروشها و خریدهای دوره است و بدهی مالیاتی را نشان میدهد: مالیاتی که از مشتری گرفتهاید (مالیات خروجی) منهای مالیاتی که روی خریدهای قابلاسترداد پرداختهاید (مالیات ورودی).
اگر مالیات خروجی بیشتر باشد، تفاوت را به FTA میپردازید. اگر مالیات ورودی بیشتر باشد، مازاد قابلاسترداد است یا با پرداختهای بعدی تهاتر میشود. راهنمای کاربری FTA صریح میگوید اگر در دوره هیچ معاملهای نداشتهاید هم باید «اظهارنامه صفر» (nil return) را تا مهلت ثبت کنید.
در عمل، سه گروه بیشترین دردسر را دارند: شرکتهایی که تازه ثبتنام کردهاند و اولین اظهارنامه را کماهمیت میگیرند، شرکتهای بدون فروش در ماههای اول، و شرکتهایی که کالا وارد میکنند یا از خارج خدمات میخرند و ناچار به ثبت مالیات معکوس هستند.
مهلت اظهارنامه VAT در امارات: دورهی مالیاتی و قاعدهی ۲۸ روز
طبق u.ae و FTA، اظهارنامه و پرداخت مالیات معمولاً باید ظرف ۲۸ روز پس از پایان دورهی مالیاتی به FTA برسد. اگر آن روز آخر هفته یا تعطیل رسمی باشد، روز کاری بعد معیار است. دورهی استاندارد برای کسبوکارهایی که گردش سالانهشان کمتر از ۱۵۰ میلیون درهم است سهماهه است؛ از ۱۵۰ میلیون درهم به بالا دوره ماهانه است. FTA میتواند برای گروهی از مشمولان دورهی دیگری تعیین کند.
نکتهی مهم این است که پایان دورهی شما را FTA هنگام ثبتنام تعیین کرده و در پروفایل EmaraTax دیده میشود. جدول زیر فقط الگوی حساب را با چند نمونه نشان میدهد؛ مهلت واقعی خودتان را از همان فرم بخوانید.
| نوع دوره | پایان دوره (نمونه) | مهلت ارسال و پرداخت |
|---|---|---|
| سهماهه | ۳۱ مارس | ۲۸ آوریل |
| سهماهه | ۳۰ ژوئن | ۲۸ ژوئیه |
| سهماهه | ۳۱ دسامبر | ۲۸ ژانویه |
| ماهانه | ۳۱ اکتبر | ۲۸ نوامبر |
بنابراین بهتر است مهلت داخلی شرکت را چند روز زودتر بگذارید. «رسیدن» پول به FTA ملاک است، نه روز دستور پرداخت. اگر در آخرین روز کاری قبل از مهلت پرداخت را شروع کنید، یک وقفهی بانکی کافی است تا جریمهی تأخیر ثبت شود. برای دیدن جای این مهلتها کنار مالیات شرکتی و تمدید لایسنس، تقویم انطباق سال اول شرکت در دبی را کنار هم بگذارید.
مراحل ثبت اظهارنامه VAT در EmaraTax
اظهارنامه VAT فقط بهصورت الکترونیکی و از پورتال EmaraTax ارسال میشود. طبق راهنمای چهارمرحلهای FTA مسیر چنین است:
- وارد حساب EmaraTax شوید، به تب VAT بروید و گزینهی «VAT 201 – New VAT Return» را بزنید.
- فرم را کامل کنید: برای فروشها و خریدها هم مبلغ خالص بدون VAT و هم مبلغ VAT را وارد کنید؛ سیستم مالیات قابلپرداخت یا قابلاسترداد را خودش حساب میکند.
- همهی اطلاعات را بازبینی کنید، اظهار صحت را تأیید کنید و دکمهی Submit را بزنید.
- اگر مالیاتی باید پرداخت شود، از تب «My Payments» آن را تسویه کنید و به مهلت پرداخت توجه داشته باشید.
راهنمای کاربری FTA همچنین میگوید ارسال اظهارنامه را شخص مشمول مالیات یا کسی که از طرف او مجاز است، مثل نمایندهی مالیاتی (Tax Agent) یا نمایندهی قانونی، میتواند انجام دهد. فرم امکان ذخیرهی پیشرفت را هم دارد، پس لازم نیست همهچیز را در یک نشست وارد کنید.

فرم اظهارنامه VAT در امارات: هر خانه چه میخواهد؟
فرم VAT 201 دو بخش دارد. خانههای ۱ تا ۸ مالیات خروجی و خانههای ۹ تا ۱۴ مالیات ورودی و نتیجهی نهایی را نشان میدهند. خلاصهی توضیح راهنمای FTA (نسخهی ۲۰۲۱) این است:
| خانه | محتوا | نکتهی عملی |
|---|---|---|
| ۱ | فروش مشمول نرخ استاندارد ۵٪ (به تفکیک امارت) | مبلغ بدون VAT در ستون مبلغ و VAT جداگانه؛ فروش صادراتی و نرخ صفر اینجا نمیآید |
| ۲ | بازپرداخت مالیات به گردشگران | فقط برای خردهفروشان عضو طرح؛ برای بقیه صفر و غیرقابلویرایش |
| ۳ | خریدهای مشمول مالیات معکوس (Reverse Charge) | معمولاً خدمات خریداریشده از تأمینکنندهی خارجی |
| ۴ | فروش با نرخ صفر | فقط مبلغ خالص؛ صادرات کالا و خدمات خارج از امارات از این دستهاند |
| ۵ | فروش معاف | فقط مبلغ خالص |
| ۶ و ۷ | کالای وارداتی و تعدیل آن | خانهی ۶ از اظهارنامههای گمرکی پر میشود؛ ناقص یا اشتباه بود، با خانهی ۷ اصلاح کنید |
| ۹ | هزینههای مشمول نرخ استاندارد | فقط VAT قابلاسترداد؛ حقوق، هزینهی شخصی و پذیرایی نمیآید |
| ۱۰ | استرداد مالیات معکوس | اگر حق استرداد دارید، همان مبلغی را که در خانههای ۳ و ۶ و ۷ پرداختهاید اینجا میآورید |
| ۱۲ تا ۱۴ | مالیات قابلپرداخت، قابلاسترداد و خالص دوره | خودکار محاسبه میشود؛ بررسی نهایی با شماست |
دو خانه بیشترین سردرگمی را میسازند. اول خانهی ۶: مبلغ آن صرفاً مبلغ کالای وارداتی نیست؛ راهنمای FTA میگوید حقوق گمرکی و مالیات انتخابی پرداختشده روی کالا هم در ارزش لحاظ میشود و VAT با نرخ ۵٪ روی آن محاسبه میشود. اگر شرکت شما بارها کالا وارد میکند، اظهارنامههای گمرکی دوره را کنار این خانه بگذارید. دوم خانهی ۳ و ۱۰: مالیات معکوس باید هم در بخش خروجی و هم در بخش ورودی بیاید، و قابلاسترداد بودنش به نوع فعالیت شما بستگی دارد.
تفاوت فروش با نرخ صفر و فروش معاف هم مهم است. اولی حق استرداد مالیات ورودی را نگه میدارد، دومی نه. برای شرکتی که صادرات دارد، شرایط و مدارک نرخ صفر را در راهنمای VAT صادرات در امارات ببینید.
اشتباههای رایج در اظهارنامه VAT و راه اصلاح
اشتباههای زیر هم در راهنمای FTA آمدهاند و هم در عمل بیشتر از بقیه دیده میشوند:
- ثبت VAT غیرقابلاسترداد در خانهی ۹. هزینههای پذیرایی، خودروی مورد استفادهی شخصی و هزینهی خصوصی استرداد ندارند.
- فراموشکردن مالیات معکوس. خرید خدمات از تأمینکنندهی خارجی بدون ثبت در خانهی ۳ باعث کسری مالیات خروجی میشود.
- اعتماد کامل به مقدار پیشپرشدهی خانهی ۶. مقدار از اظهارنامههای گمرکی بالا میآید و اگر اظهارنامه با شمارهی ثبتی گمرکی شما یکی نباشد، ناقص است.
- اشتباهگرفتن نرخ صفر با معافیت. کالا یا خدمتی را بهاشتباه «معاف» ثبت کنید، حق استرداد ورودیهای مربوط را از دست میدهید.
- ارسال اظهارنامه صفر فراموششده. نبودن فروش دلیل نیست که اظهارنامه نرسد.
اگر پس از ارسال متوجه اشتباه شدید، راهنمای FTA دو مسیر نشان میدهد: اگر مالیات قابلپرداخت بهخاطر خطا حداکثر ۱۰٬۰۰۰ درهم کمتر محاسبه شده، میتوانید اصلاح را در اظهارنامهی دورهی جاری انجام دهید؛ اگر کسری بیشتر از ۱۰٬۰۰۰ درهم است، باید «افشای داوطلبانه» (Voluntary Disclosure) ثبت کنید. این راهنما مربوط به سال ۲۰۲۱ است، پس پیش از اقدام آستانه را در EmaraTax یا نزد حسابدار تأیید کنید.
جریمهی اظهارنامه VAT در امارات: دیرکرد، پرداخت و اشتباه
جریمهها در جدولهای «تصمیم کابینهی شمارهی ۴۰ سال ۲۰۱۷ دربارهی جریمههای اداری» آمده است. نسخهی یکپارچهی آن (با اصلاحیهها، منتشرشده در سایت وزارت دارایی در نوامبر ۲۰۲۵) این موارد را برای ارسال و پرداخت اظهارنامه نشان میدهد:
| تخلف | جریمه طبق متن تصمیم کابینه |
|---|---|
| ارسال دیرهنگام اظهارنامه | ۱٬۰۰۰ درهم بار اول؛ ۲٬۰۰۰ درهم در تکرار طی ۲۴ ماه |
| پرداخت دیرهنگام مالیات | جریمهی ماهانه به نرخ ۱۴٪ سالانه، برای هر ماه یا بخشی از ماه، روی مالیات تسویهنشده؛ از روز بعد از مهلت |
| ارسال اظهارنامه نادرست | ۵۰۰ درهم، مگر اینکه تا مهلت ارسال اصلاح شود یا افشای داوطلبانه بدون تغییر در مالیات قابلپرداخت ثبت شود |
| افشای داوطلبانه خطا در اظهارنامه | جریمهی ماهانه ۱٪ روی مابهالتفاوت مالیات، از روز بعد از مهلت اظهارنامه تا روز ثبت افشا |
برای افشای داوطلبانه، همان متن مهلت پرداخت را ۲۰ روز کاری پس از ثبت تعیین میکند. اگر FTA پیش از افشا اعلام کند که شرکت تحت ممیزی مالیاتی قرار میگیرد، جریمهی ثابت ۱۵٪ مابهالتفاوت هم اضافه میشود. نتیجه روشن است: خطایی را که خودتان مییابید، زودتر افشا کنید؛ هر ماه تأخیر هزینه دارد.
یک نکتهی تفسیری: جدول جریمهها در سالهای اخیر چند بار اصلاح شده است. بنابراین رقم نهایی را همیشه از متن جاری یا از صفحهی «My Payments» در EmaraTax بخوانید، نه از منابع قدیمیتر که فرمول ۲٪ و ۴٪ و ۱٪ روزانه را نقل میکنند.
چکلیست پیش از ارسال اظهارنامه VAT
برای شرکت کوچک، یک روال ثابت از پنج تطبیق معمولاً بیش از ابزار گران کمک میکند:
- مجموع فاکتورهای فروش دوره را با خانههای ۱، ۴ و ۵ تطبیق دهید. فاکتورها باید با الزامات فاکتور الکترونیکی در امارات هم هماهنگ باشند.
- VAT خریدها را فقط وقتی در خانهی ۹ بیاورید که فاکتور معتبر دارید و حق استرداد روشن است.
- اظهارنامههای گمرکی دوره را با خانهی ۶ و در صورت نیاز خانهی ۷ مقایسه کنید.
- خدمات خریداریشده از خارج را بررسی کنید و مالیات معکوس را در خانههای ۳ و ۱۰ ثبت کنید.
- مبلغ نهایی خانهی ۱۴ را با ماندهی حساب VAT در دفتر کل تطبیق دهید و پرداخت را چند روز پیش از مهلت انجام دهید.
انتخاب بهتر برای یک شرکت سادهی داخلی که فقط به مشتری اماراتی میفروشد، معمولاً حسابدار ماهانهی کمهزینه یا نرمافزار حسابداری است. به محض اینکه واردات، فروش صادراتی، مالیات معکوس یا فروش معاف وارد کار شود، ارزش دارد اظهارنامه را حسابدار یا نمایندهی مالیاتی ثبتشده در FTA بررسی کند، چون هزینهی یک بازبینی از یک جریمهی تکراری کمتر است.
اظهارنامه VAT بخشی از زنجیرهی انطباق شرکت است و باید با ثبت حساب، فاکتور و گزارش مالی همراستا باشد. اگر میخواهید قبل از اولین اظهارنامه ساختار حسابداری و انطباق شرکتتان را با هم مرور کنید، مشاورهی توسعهی کسبوکار در دبی برای همین مرحله طراحی شده است.
سوالات متداول درباره اظهارنامه VAT
مهلت اظهارنامه VAT در امارات چه زمانی است؟
طبق FTA و پورتال u.ae، اظهارنامه و پرداخت مالیات معمولاً باید ظرف ۲۸ روز پس از پایان دورهی مالیاتی برسد. اگر آن روز تعطیل یا آخر هفته باشد، روز کاری بعدی ملاک است. پایان دورهی خودتان در EmaraTax دیده میشود.
اگر در دوره فروش نداشته باشم، باید اظهارنامه بدهم؟
بله. راهنمای کاربری FTA میگوید اگر در دورهی مالیاتی هیچ معاملهای نداشتهاید، باید تا مهلت یک اظهارنامهی صفر (nil return) ارسال کنید. ارسالنکردن آن هم مثل بقیهی اظهارنامهها دیرکرد حساب میشود و به جریمهی ارسال دیرهنگام میرسد، حتی اگر مالیاتی برای پرداخت نباشد.
جریمهی دیر ارسال اظهارنامه VAT چقدر است؟
طبق متن یکپارچهی تصمیم کابینهی شمارهی ۴۰ سال ۲۰۱۷، ارسال دیرهنگام اظهارنامه بار اول ۱٬۰۰۰ درهم و در تکرار طی ۲۴ ماه ۲٬۰۰۰ درهم جریمه دارد. پرداخت دیرهنگام مالیات علاوه بر آن جریمهی جداگانهی ماهانه دارد که به مبلغ مالیات تسویهنشده و مدت تأخیر بستگی دارد.
اظهارنامه VAT را چطور ارسال کنیم؟
از حساب EmaraTax وارد تب VAT شوید و گزینهی VAT 201 را بزنید. فروشها و خریدها را با مبلغ خالص و VAT وارد کنید، اظهار صحت را تأیید و ارسال کنید. اگر مالیاتی بدهکارید، از تب My Payments پرداخت کنید.
اگر بعد از ارسال اشتباه کرده باشم چه کنم؟
طبق راهنمای FTA، اگر کسری مالیات حداکثر ۱۰٬۰۰۰ درهم باشد، اصلاح در اظهارنامهی دورهی جاری ممکن است؛ بیشتر از آن به افشای داوطلبانه نیاز دارد. این آستانه را پیش از اقدام در EmaraTax یا نزد حسابدار تأیید کنید.
اگر میخواهید قبل از اولین اظهارنامه VAT، حسابداری، فاکتور و تقویم انطباق شرکتتان را با هم مرتب کنید، میتوانید از مشاورهی توسعهی کسبوکار در دبی کمک بگیرید.
پیش از اولین اظهارنامه VAT، وضعیت انطباق شرکت را مرور کنیم
اگر شرکت شما تازه برای VAT ثبتنام کرده یا واردات، صادرات و خرید خدمات از خارج دارد و میخواهید خانههای فرم و مهلتها از همان ابتدا درست چیده شود، درخواست مشاورهی توسعهی کسبوکار بدهید.
منابع
- ثبت اظهارنامه VAT (پورتال رسمی دولت امارات، u.ae)
- راهنمای کاربری اظهارنامه VAT، نسخهی ۲۰۲۱ (سازمان مالیات فدرال)
- ثبت اظهارنامه VAT در چهار مرحله (سازمان مالیات فدرال)
- تصمیم کابینهی شمارهی ۴۰ سال ۲۰۱۷ دربارهی جریمههای اداری و اصلاحیهها (وزارت دارایی امارات)
مهلت، دورهی مالیاتی و مبلغ جریمهی شرکت خود را پیش از اقدام از EmaraTax یا یک نمایندهی مالیاتی تأیید کنید.


