فروش کالا به مشتری خارج از امارات معمولاً با نرخ صفر VAT انجام میشود، اما این نرخ خودکار نیست. در VAT صادرات در امارات، فاکتور بدون ۵٪ فقط وقتی پشتوانه دارد که کالا در مهلت مقرر از کشور خارج شده و مدرک خروجش در پروندهی شما باشد. اگر کالا خارج نشود یا مدرک کامل نباشد، طبق مادهی ۳۰ آییننامهی اجرایی قانون VAT مالیات با همان نرخی محاسبه میشود که برای فروش داخل کشور اعمال میشد. چون فاکتور را بدون VAT صادر کردهاید، این مبلغ عملاً از حاشیهی سود خودتان کم میشود.
این راهنما برای صاحب شرکتی است که به مشتری خارجی کالا میفروشد یا قصد دارد پس از ثبت شرکت و ثبتنام VAT این کار را شروع کند. مبنای آن مادهی ۳۰ آییننامهی اجرایی (تصمیم کابینهی ۵۲ سال ۲۰۱۷)، راهنمای استثناهای اداری FTA (دسامبر ۲۰۲۵) و راهنمای مؤدی مالیاتی FTA است.
فهرست مطالب
نرخ صفر در VAT صادرات در امارات چه معنایی دارد؟
راهنمای مؤدی مالیاتی FTA توضیح میدهد که روی فروش با نرخ صفر مالیاتی محاسبه نمیشود، اما این فروش از همهی جهات دیگر «عرضهی مشمول مالیات» به حساب میآید. نتیجهی مهم آن این است که فروشنده حق بازیابی VAT هزینههایش را حفظ میکند. در معافیت، وضع برعکس است: فروشنده معمولاً نمیتواند VAT هزینههای مربوط به آن فروش را پس بگیرد.
در عمل، برای صادرکننده نرخ صفر بهتر از معافیت است. VAT اجارهی انبار، حمل داخلی و خرید کالا از تأمینکنندهی محلی، با رعایت شرایط بازیابی، قابل برگشت میماند. به همین دلیل صادرکنندهای که از یک فروش بدون پشتوانه ۵٪ را بپردازد، هم VAT فروش را از دست داده و هم باید پروندهاش را در برابر FTA توضیح بدهد.
نکتهی دیگر مربوط به ثبتنام است. طبق همان راهنما، شرکتی که از آستانهی ثبتنام اجباری عبور میکند ولی همهی عرضههایش نرخ صفر است، میتواند درخواست معافیت از ثبتنام بدهد؛ پذیرش آن به صلاحدید FTA است و حق قطعی نیست. پیش از تصمیم، شرایط آستانهی ۳۷۵ هزار درهمی را در مقالهی ثبتنام VAT در امارات مرور کنید.

صادرات مستقیم یا غیرمستقیم: شرط نرخ صفر برای هر کدام چیست؟
آییننامه دو حالت را جدا میکند. اگر فروشنده مسئول ترتیبدادن حمل کالا باشد (خودش یا با نمایندهای که انتخاب میکند)، صادرات مستقیم است. اگر مشتری خارجی خودش یا نمایندهاش کالا را از انبار فروشنده در امارات تحویل بگیرد و صادر کند، صادرات غیرمستقیم است. تفاوت فقط اصطلاح نیست؛ تعیین میکند چه کسی مدرک خروج را تهیه میکند و چه کسی نگه میدارد.
| موضوع | صادرات مستقیم | صادرات غیرمستقیم |
|---|---|---|
| چه کسی حمل را ترتیب میدهد | فروشنده یا نمایندهی او | مشتری خارجی یا نمایندهی او |
| مهلت خروج کالا | ظرف ۹۰ روز از تاریخ فروش | ظرف ۹۰ روز از تاریخ فروش |
| چه کسی مدرک را تهیه میکند | فروشنده خودش مدارک رسمی و تجاری را نگه میدارد | مشتری خارجی مدارک را میگیرد و رونوشت را به فروشنده میدهد |
| شرط اضافه | ندارد | ترتیب حمل باید در تاریخ فروش یا پیش از آن بین دو طرف توافق شده باشد؛ کالا بین فروش و صادرات استفاده یا تغییر نکند (جز آمادهسازی برای صادرات)؛ کالا همراه مسافر یا خدمهی هواپیما و کشتی از کشور خارج نشود |
در مورد دوم، فروشنده عملاً به مشتری وابسته است: اگر مشتری رونوشت مدارک خروج را نفرستد، فروشنده پشتوانهای برای نرخ صفر ندارد. بنابراین بهتر است ارسال رونوشت مدارک بهصورت بندی صریح در قرارداد یا سفارش نوشته شود، و پرداخت یا ارسال بعدی به دریافت آن مدارک گره بخورد. برای نوشتن چنین بندهایی در قرارداد فروش صادراتی میتوانید از مشاورهی توسعهی کسبوکار در دبی کمک بگیرید.
چه فروشی در VAT صادرات حساب نمیشود؟
تعریف «صادرات» در آییننامه به خروج از «کشورهای مجری» (Implementing States) مربوط است، یعنی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس که قانون مالیاتی را اجرا میکنند. دو نتیجهی عملی دارد:
- طبق بند ۳ مادهی ۳۰، انتقال کالا به یک منطقهی مشخصشده (Designated Zone) یا فروش به آن، صادرات حساب نمیشود. بنابراین فروش به مشتری داخل چنین منطقهای را نمیشود با همان قاعدهی صادرات به خارج فاکتور کرد. اینکه یک فریزون خاص «منطقهی مشخصشده» است یا نه، از فهرست رسمی FTA بررسی میشود.
- ارسال کالا از امارات به عضو مجری دیگر در خلیج فارس، مثل عربستان، قاعدهی خودش را در مادهی ۲۴ آییننامه دارد. پیش از صدور فاکتور بدون VAT برای مشتری عربستانی یا بحرینی، آن ماده را جداگانه بررسی کنید.
همچنین کالایی که مسافر یا خدمهی هواپیما و کشتی با خود از کشور خارج میکند، در صادرات غیرمستقیم عادی جا نمیگیرد. استثنای آییننامه فقط فروش در بخش خروج فرودگاه یا بندر به مسافر است، آن هم با نگهداشتن شواهدی مثل مشخصات کارت پرواز.
مدارک اثبات VAT صادرات در امارات از ۱۵ نوامبر ۲۰۲۴ چیست؟
FTA در راهنمای استثناهای اداری (دسامبر ۲۰۲۵) اعلام کرده که مدارک اثبات صادرات کالا با تاریخ اجرای ۱۵ نوامبر ۲۰۲۴ تغییر کرده است. پیش از آن تاریخ، فروشنده باید هم مدرک رسمی (خروجی صادرشده از گمرک) و هم مدرک تجاری را نگه میداشت. برای صادراتی که پیش از ۱۵ نوامبر ۲۰۲۴ کامل شده، همان قاعدهی قبلی ادامه دارد و تغییر عطف به ماسبق نمیشود. از آن تاریخ به بعد، یکی از سه ترکیب زیر کافی است:
| ترکیب مدارک | چه زمانی کاربرد دارد |
|---|---|
| اظهارنامهی گمرکی بههمراه مدرک تجاری | خروج عادی کالا؛ مدرک تجاری مثل بارنامهی هوایی، بارنامهی دریایی (Bill of Lading)، یادداشت حمل یا گواهی حمل |
| گواهی حمل (Shipping Certificate) بههمراه مدرک رسمی | وقتی خروج کالا با گواهی حمل و مدرک رسمی صادرشده از گمرک ثابت میشود |
| اظهارنامهی گمرکی که تعلیق حقوق گمرکی را نشان میدهد | وقتی کالا بهجای خروج کامل، تحت رژیم تعلیق گمرکی قرار میگیرد |
مادهی ۳۰ تصریح میکند که هر مدرک، رسمی یا تجاری، باید این موارد را روشن نشان دهد: فروشنده، ارسالکننده، کالا، ارزش، مقصد صادرات، و وسیلهی حمل و مسیر. بارنامهای که نام ارسالکنندهاش با فروشندهی فاکتور فرق دارد، یا ارزش کالا در آن با فاکتور نمیخواند، در بازرسی مشکل ایجاد میکند. این ناهماهنگیها معمولاً در شرکتهای کوچکی رخ میدهد که حمل را به یک فورواردر میسپارند و اسناد را بدون مقایسه فایل میکنند.
اگر نوع کالا یا شیوهی صادرات اجازهی تهیهی هیچکدام از این ترکیبها را نمیدهد، مسیر قانونی درخواست «استثنای اداری» از FTA از طریق EmaraTax است. FTA میتواند مدرک جایگزین را بر اساس ماهیت صادرات یا کالا تعیین کند. درخواست باید نامهی رسمی با سربرگ شرکت، دلیل ناممکنبودن تهیهی مدارک و نمونهی مدرک پیشنهادی را همراه داشته باشد.
اگر ۹۰ روز تمام شد و کالا هنوز خارج نشده باشد؟
بند ۹ مادهی ۳۰ روشن است: اگر کالا در ۹۰ روز یا در مهلت تمدیدشده خارج نشود، مالیات با نرخی که برای فروش در داخل کشور اعمال میشد محاسبه میشود. بنابراین شمارش ۹۰ روز باید از تاریخ فروش در سیستم داخلی شرکت ثبت شود، نه به حافظهی فروشنده یا فورواردر سپرده شود.
تمدید مهلت اتوماتیک نیست. بند ۷ فقط در دو حالت اجازهی تمدید میدهد: شرایطی خارج از کنترل فروشنده و دریافتکننده که خروج را در ۹۰ روز ناممکن کرده، یا ماهیت فروش که صادرات در ۹۰ روز را عملی نمیکند. FTA اعلام کرده معمولاً درخواست تمدید را ظرف ۲۵ روز کاری پاسخ میدهد، ولی اگر مدارک ناقص باشد زمان بیشتری میگیرد. در عمل درخواست را پیش از پایان ۹۰ روز ثبت کنید، نه بعد از آن.
استثنای دیگر: اگر کالایی که قرار بود صادر شود در شرایطی خارج از کنترل فروشنده و گیرنده از بین برود، بند ۱۰ آن فروش را همچنان مشمول نرخ صفر میداند.
صادرات خدمات: چه فرقی با VAT صادرات کالا دارد؟
مادهی ۳۱ آییننامه برای خدمات قاعدهی دیگری دارد و مهلت ۹۰ روزه و مدرک گمرکی ندارد. یکی از حالتهای نرخ صفر وقتی است که گیرندهی خدمت در یک کشور مجری اقامت ندارد و هنگام انجام خدمت بیرون از کشور است، و خدمت مستقیماً به ملک یا مال منقول داخل امارات مربوط نیست. حضور کمتر از یک ماه در امارات که به خدمت ربطی ندارد، باعث تغییر این وضعیت نمیشود. اگر خدمت شما مشاوره، طراحی یا بازاریابی برای مشتری خارجی است، شرایط همین ماده را جداگانه با اسناد قرارداد خود مقایسه کنید.
چکلیست پروندهی هر ارسال صادراتی
برای اینکه نرخ صفر در بازرسی قابل دفاع باشد، برای هر ارسال یک پوشهی مستقل با این اقلام نگه دارید:
- فاکتور مالیاتی و سفارش یا قرارداد فروش با نام و نشانی مشتری خارجی؛ برای شرکتهایی که وارد فاکتور الکترونیکی میشوند، مهلتهای فاکتور الکترونیکی را هم در برنامه بگذارید.
- تاریخ فروش و تاریخ پایان ۹۰ روز، با هشدار در تقویم شرکت.
- مشخصکردن نوع صادرات (مستقیم یا غیرمستقیم) و ثبت اینکه مدرک را چه کسی تهیه میکند.
- اظهارنامهی گمرکی و مدرک تجاری (بارنامه یا گواهی حمل) یا ترکیب جایگزین از جدول بالا.
- تطبیق نام فروشنده، ارسالکننده، شرح کالا، ارزش و مقصد بین فاکتور و اسناد حمل.
- در صادرات غیرمستقیم، رونوشت مدارکی که مشتری ارائه کرده و پیام یا ایمیل درخواست آن.
اگر صادرات جزو مدل کسبوکارتان است، این پوشه را از قبل با تأمینکننده و فورواردر هماهنگ کنید. مقالهی واردات و صادرات از دبی مسیر کالا را پیش از ثبت شرکت تجاری توضیح میدهد، و بررسی تأمینکنندهی خارجی برای طرف دیگر زنجیرهی تأمین کاربرد دارد.
اشتباههای رایج در VAT صادرات در امارات
- فاکتور بدون VAT پیش از دیدن مدرک خروج: فروشنده فاکتور صفر میزند و بعد اسناد را نمیگیرد. بهتر است پروندهی مدارک از روز فروش باز شود و پیگیری سند خروج یک مسئول مشخص داشته باشد.
- تحویل در انبار دبی و ادعای صادرات: اگر مشتری خارجی کالا را در دبی تحویل بگیرد و بعداً خودش ببرد، وضعیت صادرات غیرمستقیم است و شرطهایش را دارد؛ فقط فاکتوری به نام شرکت خارجی کافی نیست.
- اسناد حمل ناهماهنگ با فاکتور: نام، ارزش یا مقصد متفاوت.
- یکیگرفتن منطقهی مشخصشده با خارج از کشور: فروش به Designated Zone طبق بند ۳ مادهی ۳۰ صادرات نیست.
- تأخیر در درخواست تمدید: ثبت درخواست پس از گذشتن مهلت، ریسک را کم نمیکند.
جمعبندی: در VAT صادرات در امارات، نرخ صفر برای صادرکنندهی دبی یک حق نیست که فقط با نوشتن «۰٪» روی فاکتور فعال شود؛ نتیجهی یک پروندهی کامل و بهموقع است. برای شرکت کوچک، سادهترین راه کنترل ریسک این است که برای هر ارسال یک مسئول مشخص و یک تاریخ پایان ۹۰ روز تعیین کند.
سوالات متداول درباره VAT صادرات در امارات
نرخ VAT صادرات از دبی چند درصد است؟
اگر شرایط مادهی ۳۰ رعایت شود، فروش کالا به خارج از کشورهای مجری نرخ صفر دارد. اگر کالا در ۹۰ روز یا مهلت تمدیدشده خارج نشود، مالیات با نرخی که برای فروش داخلی اعمال میشد، یعنی معمولاً ۵٪، محاسبه میشود.
مدارک اثبات صادرات کالا بعد از ۱۵ نوامبر ۲۰۲۴ کدام است؟
FTA سه ترکیب را پذیرفته است: اظهارنامهی گمرکی با مدرک تجاری، گواهی حمل با مدرک رسمی، یا اظهارنامهی گمرکی که تعلیق حقوق گمرکی را نشان میدهد. مدارک باید فروشنده، کالا، ارزش، مقصد و مسیر حمل را روشن نشان دهند.
اگر مشتری خارجی کالا را خودش ببرد، نرخ صفر برقرار است؟
بله، به شرط صادرات غیرمستقیم: ترتیب حمل از قبل توافق شده باشد، کالا تغییر نکند، همراه مسافر خارج نشود و مشتری مدارک خروج را به فروشنده بدهد. بدون رونوشت مدارک، فروشنده پشتوانهی نرخ صفر ندارد.
صادرکننده میتواند VAT خریدهای خودش را پس بگیرد؟
طبق راهنمای مؤدی مالیاتی FTA، فروش با نرخ صفر همچنان عرضهی مشمول مالیات است و فروشنده حق بازیابی VAT هزینههای مربوط را حفظ میکند. شرطهای عمومی بازیابی، از جمله داشتن فاکتور مالیاتی معتبر، همچنان باید رعایت شود.
اگر ۹۰ روز تمام شود چه میشود؟ میشود تمدید گرفت؟
بدون خروج کالا، مالیات با نرخ داخلی محاسبه میشود. FTA فقط در شرایط خارج از کنترل طرفین یا غیرعملیبودن صادرات در ۹۰ روز اجازهی تمدید میدهد و درخواست از طریق استثنای اداری در EmaraTax ثبت میشود.
اگر صادرات بخشی از مدل کسبوکار شماست و میخواهید فرایند فاکتور، مدارک حمل و مهلتها را پیش از اولین ارسال بچینید، از مشاورهی توسعهی کسبوکار در دبی کمک بگیرید.
فرایند صادرات و VAT را پیش از اولین ارسال بچینیم
اگر کالا به مشتری خارجی میفروشید و میخواهید فاکتور، اسناد حمل و مهلت ۹۰ روزه از ابتدا درست باشد، درخواست مشاورهی توسعهی کسبوکار بدهید.
منابع
- آییننامهی اجرایی قانون VAT، تصمیم کابینهی ۵۲ سال ۲۰۱۷ و اصلاحات آن (مادههای ۲۴، ۳۰ و ۳۱؛ سازمان فدرال مالیات، FTA)
- راهنمای استثناهای اداری VAT، دسامبر ۲۰۲۵ (FTA)
- راهنمای مؤدی مالیاتی برای VAT (FTA)
متن تلفیقی جاری آییننامه، شرایط هر ارسال و مدارک لازم را پیش از صدور فاکتور بدون VAT با FTA یا مشاور مالیاتی مجاز تأیید کنید.


